Đang truy cập: 3
Trong ngày: 29
Trong tuần: 345
Lượt truy cập: 518141

Phụ Sơn lăng - Lăng vua Trần Dụ Tông

05-08-2017 11:02

      Lăng Phụ Sơn là lăng của vua Trần Dụ Tông. Vua Trần Dụ Tông sinh năm Bính Tý (1336), tên húy là Hạo, con thứ 10 của vua Trần Minh Tông, năm 1341, vua Trần Hiến Tông mất, ông được chọn lên kế ngôi. Trần Dụ Tông làm vua 28 năm, thọ 34 tuổi. Ông được ghi nhận là người có “tư chất thông minh, nhanh nhẹn, học vấn cao minh, phòng bị việc võ, sửa sang việc văn, các người man di thần phục. Chính sự lúc mới lên ngôi cũng khá, từ năm Đại Trị (1358) về sau vua sa vào ăn chơi sa đọa, hoang dâm vô độ, gian thần kéo bè kéo đảng làm rối loạn triều chính, loạn lạc nổi lên khắp nơi, giặc Chiêm Thành nhiều lần đem quân tiến đánh vào tận kinh đô,..” cơ nghiệp nhà Trần từ đây suy yếu.

      Ngày 25 tháng 5 năm Kỷ Dậu (1369), vua Trần Dụ Tông băng hà, thọ 34 tuổi; tháng 11 năm 1369 táng vào Phụ lăng.

     Bia “Trần triều bi ký” viết “Dụ Tông hoàng đế, mất ngày 25 tháng 5 năm Kỷ Dậu. Táng tại lăng Phụ Xứ, 65 mẫu. Phụ xứ tục gọi là xứ Đồng Mối”36.

      Sách Đại Nam nhất thống chí chép “lăng Phụ Sơn: lăng Trần Dụ Tông ở chân núi Yên Sinh, tẩm điện và rồng đá vẫn còn”37.

Sách Trần Triều thánh tổ các xứ địa đồ cho biết, lăng Phụ Sơn ở xã Đốc Trại, tổng Mễ Sơn, huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Năm Minh Mạng thứ 21 (1840), vua Minh Mạng đã cho dựng bia ghi nhớ vị trí lăng tẩm của các vua nhà Trần tại An Sinh, trong đó có Phụ lăng, nội dung của bia được ghi lại trong sách Trần Triều thánh tổ các xứ địa đồ “Minh Mạng nhị thập nhất niên, cửu nguyệt, sơ lục nhật phụng sắc tạo, Dụ Tông hoàng đế lăng”38. Nghĩa là: Ngày mồng 6 tháng 9 năm Minh Mệnh thứ 21 (1840), phụng sắc tạo (bia) lăng hoàng đế Dụ Tông. Tấm bia này hiện nay đã mất phần thân, chỉ còn lại phần đế bia.

     Theo mô tả và bản vẽ của sách Trần triều thánh tổ các xứ địa đồ thì lăng có ba cấp nền, cấp trong cùng cao nhất có chiều dài 2 trượng (6,6m); rộng 1 trượng 5 thước (5m), nền ngoài (tức cấp nền 2) dài 6 trượng (19,8m), cao 1 thước. Sân nằm giữa hai cấp nền rộng 1 trượng (3,3m); hai bên tả hữu có hai nền (giống như kiểu Tả Vu, Hữu Vu, kích  thước  rộng  1  trượng 5 thước (5m) dài 2 trượng 5 thước (8,25m). Xung quanh vòng ngoài có tường bao bằng đá, khoảng cách từ cấp nền 2 đến tường bao là 26 trượng (85,8m); các bậc thềm đều có thành bậc chạm rồng và sấu39.

 Lá đề cân trang trí vũ nữ apsara tìm thấy tại Phụ Sơn lăng. Ảnh: Nguyễn Văn Anh


 Lá đề lệch trang trí rồng tìm thấy tại Phụ Sơn lăng. Ảnh: Nguyễn Văn Anh

      Tháng 6 năm 2012, Ban quản lý các di tích trọng điểm tỉnh Quảng Ninh và Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành đã khai quật thăm dò di tích lăng Phụ Sơn. Kết quả khai quật đã phát hiện một phần nền móng của Chính Tẩm, dấu vết sân và tường bao và các loại gạch ngói dùng để xây dựng tại đây.

      Các bằng chứng khảo cổ học tìm được ở đây cộng với những ghi chép của sách Trần triều thánh tổ các xứ địa đồ cho phép suy đoán lăng có cấu trúc gồm ba cấp nền chồng xếp lên nhau hình kim tự tháp.

      Chính Tẩm ở giữa và thuộc cấp nền cao nhất, xung quanh chính tẩm có sân và các kiến trúc kết nối liên hoàn tạo thành các vòng tròn bao quanh lấy Chính Tẩm. Cấu trúc khu Tẩm điện của lăng Phụ Sơn giống cấu trúc khu Tẩm điện trung tâm của Thái lăng (lăng của vua Trần Anh Tông) Bên cạnh các dấu vết tẩm điện đã được phát hiện, cách Chính Tẩm 112,2m về phía Nam, khảo cổ học cũng đã phát hiện dấu vết tường bao, điều đó cho phép suy đoán xung quanh lăng Phụ Sơn có tường bao ngăn cách giữa khu lăng với khu bên ngoài. Dấu vết dòng chảy, các khu ruộng trũng hiện còn xung quanh khu lăng cho thấy ngoài tường bao xung quanh lăng còn có hào nước. Với các di tích tường bao, hào nước bao quanh khu Tẩm điện trung tâm cho thấy về cấu trúc tổng thể lăng Phụ Sơn được xây dựng mô phỏng theo cấu trúc kinh đô với thành, hào bao quanh tẩm điện trung tâm.

      Các kiến trúc ở lăng Phụ Sơn được trang trí hết sức đẹp đẽ và tinh xảo. Khảo cổ học đã tìm được những lá đề cân gắn trên ngói mũi sen trang trí hình vũ nữ apsara; những lá đề lệch trang trí hình rồng. Các di vật này cho chúng ta hình dung phần nào về các trang trí trên mái kiến trúc của lăng Phụ Sơn.

 Bản vẽ phục dựng mặt bằng Chính Tẩm và khu Tẩm điện trung tâm của Phụ Sơn lăng qua kết quả khảo cổ học. Người vẽ: Lê Đình Ngọc
 
Phản hồi

Người gửi / điện thoại

Nội dung

 

logo qtv.vn/ logo dongtrieu.edu.vn// logo baoquangninh.com.vn logo qui.edu.vn

chn_banner_nguyn_van_sn