Ngày 13/1, phường Đông Triều phối hợp với Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn VinGroup) tổ chức lễ nghiệm thu, bàn giao công trình tu bổ, tôn tạo di tích Chùa – Quán Ngọc Thanh – Di tích Quốc gia đặc biệt nhà Trần tại Đông Triều. Tham dự buổi lễ có đồng chí Ninh Văn Thương – Phó Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch; ông Trần Quang Cường – Chủ tịch Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn VinGroup; Về phía lãnh đạo phường Đông Triều có các đồng chí: Đỗ Ngọc Nam – Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy phường; Nguyễn Hoàng Thiện – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường. Cùng dự có Đại đức Thích Thanh Dũng – Trụ trì chùa Ngọc Thanh.
Chùa – quán Ngọc Thanh có tên chữ là “Linh Khánh tự”; đạo quán là “Ngọc Thanh quán” được xây dựng trên lưng chừng núi Đạm Thủy, thuộc phường Đông Triều. Chùa quán nơi đây không chỉ nổi tiếng từ xưa, mà còn có lăng mộ hai vị vua Trần Duệ Tông và Trần Thuận Tông, tạo thành một quần thể chùa, tháp, đạo quán, lăng miếu có giá trị được xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt.
Tương truyền “Ngọc Thanh quán” là một quán đạo nổi tiếng có từ thời Lý, đến thời Trần được xây dựng khang trang trở thành chốn tùng lâm, đạo quán của các đạo sỹ tu tiên. Năm 2013 và năm 2016, việc khai quật Hy lăng và chùa – quán Ngọc Thanh cũng đã phát lộ một số di tích có nền móng kiến trúc từ thời Trần đến thời Nguyễn, trong đó có cả dấu vết kiến trúc thuần Trần. Đặc biệt, các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết giếng nước, được gọi là “huyệt đan sa”- một bộ phận không thể thiếu trong cấu trúc của đạo quán.
Trải qua thăng trầm của lịch sử, các kiến trúc xưa của chùa – quán Ngọc Thanh chỉ còn lại phế tích. Mặc dù nhà chùa cùng nhân dân và phật tử đã phát tâm công đức tu bổ, song công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được đầu tư, tôn tạo để bảo tồn giá trị nguồn gốc và phát huy giá trị di sản.
Nhằm phục vụ phát triển du lịch gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, đáp ứng nhu cầu tôn giáo, tín ngưỡng của nhân dân khu vực và du khách, ngày 16/4/2025, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 1157/QĐ-UBND về việc phê duyệt dự án tu bổ, tôn tạo di tích chùa – quán Ngọc Thanh với diện tích trên 1,8ha. Dự án bao gồm toàn bộ khu vực bảo vệ và một phần diện tích để làm đường vào di tích với các hạng mục, gồm: Xây dựng mới Tam Quan, tôn tạo Tam Bảo, nhà Tổ, Quán Ngọc Thanh; xây dựng lại nhà khách, nhà trụ trì, am hóa vàng; bảo tồn giếng cổ, chỉnh trang sân vườn, vườn Tháp.
Ngày 26/6/2025, thành phố Đông Triều (trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp) đã tổ chức Lễ khởi công tu bổ, tôn tạo di tích với tổng mức đầu tư trên 40 tỷ đồng, chủ yếu bằng nguồn phát tâm công đức của Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup. Đến nay, các hạng mục xây dựng cơ bản đã hoàn thành theo đúng thiết kế, bảo đảm chất lượng, mỹ thuật kiến trúc, tính kế thừa và phát huy giá trị lịch sử của di tích.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Đỗ Ngọc Nam – Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy phường, đồng chí Nguyễn Hoàng Thiện – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường và Đại đức Thích Thanh Dũng – Trụ trì chùa – quán Ngọc Thanh đã bày tỏ sự trân trọng, cảm ơn Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup), các cấp, các ngành đã đã quan tâm, hỗ trợ về tịnh tài và tịnh vật để hoàn thiện công trình. Đồng thời khẳng định, chính quyền địa phương và nhà chùa sẽ tiếp tục quản lý, phát huy hiệu quả giá trị di tích gắn với phát triển du lịch, tuân thủ nghiêm các quy định của Luật Di sản văn hóa.
Tại lễ bàn giao, các bên liên quan đã tiến hành kiểm tra, thẩm định, đánh giá chất lượng công trình và ký kết biên bản bàn giao cho Đại đức Thích Thanh Dũng – Trụ trì chùa – quán Ngọc Thanh quản lý, sử dụng./.
